მისტერ დიქსლის მდუმარე ყუთი

წიგნის მაღაზია „სანტა ესპერანსას“ პროექტი „ანოტაცია“. მეორე დავალება.

თუ თქვენ სანტა ესპერანსა მხოლოდამხოლოდ წიგნების მაღაზია გგონიათ, ძალიანაც ცდებით. სანტა ესპერანსა კუნძულოვანი ქვეყანაა შავ ზღვაში, საქართველოსთან ახლოს.

საკმაოდ პატარა და მშვიდ ქალაქ სანტა სიტიში მკვლელობა მოხდა. ამბობენ,  ასეთ ისტორიებში ან ქალი ურევია, ან ფულიო. ჰოდა, თუ ოდესმე მაგალითად შერლოკ ჰოლმსს გაყოლილებს ღამე გაგითენებიათ და გამომძიებლობაზე გიოცნებიათ, „მისტერ დიქსლის მდუმარე ყუთი“ ზუსტად თქვენთვისაა.

აკა მორჩილაძის დეტექტივი „მისტერ დიქსლის მდუმარე ყუთი“ ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ 2005 წელს გამოსცა. მისტერ დიქსლი ქალაქ სანტა სიტის დეტექტივია და მკვლელობას იძიებს. თუმცა წიგნში იგი უმნიშვნელო პერსონაჟია - თითქმის არც არის. შეგვიძლია მივიჩნიოთ, რომ მისტერ დიქსლი თვითონ მკითხველია, რომელსაც ხელთ აქვს საქაღალდეებში შეგროვილი ჩვენებები, დღიურები, წერილები, ღია ბარათები და გაზეთიდან ამოჭრილი სტატიები. მან თავად უნდა გახსნას მკვლელობა.

არ არის ადვილი, რომ აკა მორჩილაძის ამ წიგნს უბრალოდ და მარტივად სიტყვა „წიგნი“ ვუწოდოთ.  ასეთი ფორმის გამოცემა ქართულ ლიტერატურულ სივრცეში შეიძლება, ნამდვილ ექსპერიმენტად ჩაითვალოს. ერთი მთლიანი ამბავი მხოლოდ ყველა დეტალის კარგად შესწავლის შემდეგ იკვრება. მანამდე კი ეს დეტალები ხელიდან სხლტება და იფანტება (ამ სიტყვის პირდაპირი გაგებით). მკითხველს ხშირად უწევს უკან მიბრუნება, ფიქრი და კავშირების დანახვა მოვლენებს შორის.

კითხულობ ერთ საქაღლდეში მოთავსებულ ღია ბარათებს, რომლებიც არაფერს გეუბნება. იმავე საქაღალდიდან ამოღებული წერილების ან დღიურის წაკითხვის შემდეგ კი სულ პატარა ღია ბარათიც დიდ მნიშვნელობას იძენს. 

თითოეული ჩანაწერის ან ბროშურის წაკითხვის შემდეგ თითო პატარა დეტალი ემატება ერთ დიდ პაზლს, რომელიც ნელ-ნელა ივსება და ერთიან სურათს ემსგავსება. თუმცა შეუძლებელია მთლიანად დაინახო, სანამ ყველა ნაწილს არ შეაგროვებ და თავის ადგილას არ დაამაგრებ.

თავად აკა მორჩილაძე (გიორგი ახვლედიანი) თავს მწერლად არ მიიჩნევს, თუმცა უკვე არაერთი ლიტერატურული პრემია აქვს მოპოვებული. სანტა ესპერანსა მის მიერ გამოგონილი ქვეყანაა, რომელიშიც მოქმედება „მისტერ დიქსლის საიდუმლო ყუთის“ შექმნამდე სხვა, ასევე ნაწილებისგან შემდგარ წიგნში მიმდინარეობს.

ავტორი დეტექტივის როლში მყოფ მკითხველს არაერთ ლიტერატურულ ალუზიას სთავაზობს. სხვადასხვა პერსონაჟთან პარალელები და მინიშნებები საკმაოდ დიდ შინაარსობრივ დატვირთვასაც ატარებს და დამატებით სასიამოვნო მომენტებსაც ქმნის მკითხველისთვის.

ლიტერატურული პერსონაჟების გარდა საკმაოდ ნათელი მინიშნებაა ერთერთ რეალურად არსებულ  ადამიანზე, რომელსაც ყველა ქართველი კარგად იცნობს.

მოკლედ, ბევრი რომ არ გავაგრძელო, თავად შეძვერით მისტერ დიქსლის სეიფში, ამოქექეთ შეგროვილი მასალა და  თავად ამოხსენით ჯესიკა დე რაიდერის, ამირბარის, გიგისა და სიდონია სამარია პოლოს ამბავი. 

სიყვარულის ორმოცი წესი

წიგნის მაღაზია "სანტა ესპერანსას" პროექტი "ანოტაცია". პირველი დავალება. 

-  აჰა, ისმინე წესი პირველი: „ღმერთის შენეული აღქმა ზუსტად შენი ანარეკლია. თუ ღმერთი მხოლოდ საყვედურის სურვილსა და შიშს აღგიძრავს, ეს იმას ნიშნავს, რომ სული შიშითა და ღვარძლით გაქვს სავსე. ხოლო თუ ღმერთში სიყვარულისა და თანალმობის წყაროს ხედავ, მაშინ შენც ასეთივე ხარ.“

თურქი მწერლის, ელიფ შაფაქის რომანი „სიყვარულის ორმოცი წესი“ თანამედროვე ამერიკელი ქალის ერთფეროვანი ცხოვრების შესახებ თხრობით იწყება.  ელა ლიტერატურულ სააგენტოში იწყებს მუშაობას და უცნობი მწერლის, აზიზ ზაჰარას ხელნაწერის წაკითხვა უწევს. წიგნის პერსონაჟს, მოხეტიალე დავრიშს აყოლილი ელა ავტორითაც ინტერესდება და აზიზთან მისთვის მოულოდნელ, ვირტუალურ ურთიერთობას აბამს.

ასე რომ, ელიფ შაფაქი  საკუთარ მკითხველს ორ, სივრცესა და დროში განსხვავებულ სამყაროს სთავაზობს - ერთი მხრივ თვალს ვადევნებთ ამერიკელ დიასახლისს თავისი პრობლემებით, წესებით, რუტინით, ქმრის ღალატის ატანით. რომანის განმავლობაში ელა ნელ-ნელა ხვდება, რომ ქმრის მიმართ გრძნობები არ აქვს და მთლიანად ერთფეროვნებაშია ჩაფლული. ამის პარალელურად კი უცნობი ავტორი უყვარდება. რომანის ბოლოს არაფრით გამორჩეული, წესრიგისმოყვარული ელასგან გამბედავ, ძლიერ და დამოუკიდებელ ელას ვიღებთ. მეორე მხრივ კი თან დავყვებით  მოხეტიალე დავრიშს, შამს თებრიზს.

შამსის მოგზაურობის აღწერისას ელიფ შაფაქი მთელი სიმძაფრითა და ამაზრზენობით გვანახებს საზოგადოების იმ ნაწილის ქცევას, რომელიც თავს მორწმუნედ მიიჩნევს და თან ღვთის სახელით ჩასაქოლად წირავს მეძავს, კეთროვანს, ლოთს... ავტორი ნათლად აღწერს ხალხში არსებულ ბოროტებასა და სიბრმავეს, რომელსაც საბოლოოდ სიყვარულის ორმოცი წესის მქადაგებელი შამსიც ეწირება.

ეპოქისა და რელიგიის სხვაობის მიუხედავად რთულია,  რომანის ამ ნაწილში არ ამოვიცნოთ ჩვენ გარშემო არსებული რეალობა. მე, როგორც მკითხველმა, თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ თუ წიგნში მითითებულ წლებს, ქალაქებსა და რელიგიას შევცვლით, ზუსტად იგივე სიტუაციასა და საზოგადოებას მივიღებთ, რაც დღეს, 2013 წელს არის ჩვენ გარშემო.

იგივე შეიძლება ითქვას  თანამედროვე ამერიკაში მცხოვრებ  ელაზე - დიასახლისის რუტინულ ცხოვრებაში ყველამ შეგვიძლია ამოვიცნოთ საკუთარი თავი, დედა, ბებია, მეზობელი, მეგობარი... სხვაობა მხოლოდ გამბედაობაშია - ელას გამბედაობა ეყო, უარი ეთქვა შეჩვეულ და აწყობილ ცხოვრებაზე და აჰყოლოდა სიყვარულს.

საერთო ჯამში მწერალი აშკარად დაგვანახებს - ღმერთი ყოველთვის ღმერთია, ბრმა საზოგადოება ყოველთვის ბრმა საზოგადოებაა და სიყვარული ყოველთვის სიყვარულია - რელიგიას, საუკუნეს და კონტინენტს მნიშვნელობა არ აქვს.

რომანის ერთ მომენტში ელა ნახულობს ვირტუალურად გაცნობილი აზიზ ზაჰარას ფოტოს და ხვდება, რომ „აზიზი, ეს იგივე შამსია“. იგი დიდხანს ფიქრობს, განგებ დაიმსგავსა აზიზმა საკუთარი პერსონაჟი გარეგნულად თუ ეს გაუცნობიერებლად მოხდა.

სანამ პოსტის წერას დავიწყებდი წიგნის ყდაზე მითითებულ საიტზე შევედი elifshafak.com. პირველივე გვერდზე ავტორის სურათი დავინახე და გავოცდი - ელიფ, ეს იგივე ელაა.

ბრძენ კაცს უთქვამს, ქალს რად უნდა განათლებაოო...

–რამდენი გოგო ხართ გუნდში?
–სამი
–ა, ანუ მოგების ნაკლები შანსი გაქვთ, სამი გოგო გუნდში... ბიჭები მაინც უფრო ჭკვიანები ვართ, ხო იცი...

სიტყვა "ვბრაზდები" მსუბუქია იმასთან შედარებით, რაც მემართება, როცა ასეთ დიალოგებს ვისმენ.
ეს და სხვა ბევრი ასეთი "გენიოსური იდეა" არის ქალის ძააალიან ღიად გამოხატული დისკრიმინაცია. არაერთი მამრისგან გამიგონია, რომ გოგო ვერასდროს მივა ბიჭის ინტელექტამდე, რომ ქალები სულელები არიან და მხოლოდ დეკორატიული თვისებები გააჩნიათ სამყაროში.
და ეს ყველაფერი იმიტომ, რომ ამქვეყნად ბევრი სულელი გოგო არსებობს?!
და ის თუ იცით, რამდენი იდიოტი ბიჭი არსებობს??
მე ვიცი.
და ჩამონათვალი შემიძლია მათგან დავიწყო, ვინც ზემოთქმულ აზრებს საჯაროდ აფრქვევს.
ჯერ ერთი ხომ იმაზე არ ჰყოფნით ტვინი, რომ რადგანაც მეტი მწერალი კაცი არსებობს (?), ესე იგი თვითონ ვინმეზე უკეთესები არიან. და მეორეც, იმდენი კულტურა არ გააჩნიათ, რომ ეგ გოგოებს არ უთხრან.
შედეგად საკუთარი სქესით გაამაყებული პირები მხოლოდდამხოლოდ უზრდელ (იდიოტების სიის სათავეში მოქცეულ) მამრ არსებებად რჩებიან.

და მაინც, რატომ არსებობს მეტი მწერალი მამაკაცი, მხატვარი მამაკაცი, მუსიკოსი მამაკაცი...? (?)
იმიტომ, რომ საუკუნეების მანძილზე ისინი დისკრიმინაციას უწევდნენ ქალების ნიჭს და საერთოდ პიროვნებას.
ყოველთვის კაცებს ენიჭებოდათ უპირატესობა, ეძლეოდათ განათლების საშუალება და უფლება, რომ საკუთარი ოჯახების გარდა სხვა საკითხებზეც ეფიქრათ. ქალის მხრიდან კი იგივე, სავარაუდოდ, ჩაქოლვით დასრულდებოდა.

უკანასკნელი წლების გამოჩენილ ქალებს კი ნუღარ ჩამომათვლევინებთ, ისედაც კარგად იცით.

P.S. ჯ.კ. როულინგი ჩემი საყვარელი მწერალია :)

P.P.S. თუ ამას დღევანდელი გმირები ნახავენ (ან რომელიმე მამრი თავს ამოიცნობს) და ეწყინებათ, აი დარდი :) მე თქვენგან განსხვავებით ზრდილობა მაინც მყოფნის, რომ პირში არ მიგითითოთ საკუთარი ინტელექტის სიმცირეზე...

ჟურნალისტებმა ბიძინა დატროლეს

ბიძინა ივანიშვილმა ნანატრი პრესკონფერენცია ჩაატარა. მივიდნენ ჟურნალისტები. დაისვა უამრავი კითხვა. ერთი შეხედვით ყველაფერი ბუნებრივია. მაგრამ....




ანი ჩახნაშვილის კომენტარი facebook-ზე:


აჰა, ჩავკალი ბიძინას პრესკონფერენცია (თუ საერთოდ ეგ ერქვა მაგას) დასკვნა:
1) ჟურნალისტიკა საქართველოში არ არსებობს.
2) ჟურნალისტები საქართველოში არ არსებობენ.
3) ბიძინას პრესმდივანი მაგარი საკაიფო კაცია :დ
4) იმედის ჟურნალისტს რაღაც დამამშვიდებელი აქვს საშოვნელი.. საწყალი გოგო.
5) საქართველოში ელემენტალური კულტურაც არ არსებობს.. :(
6) რეალ თV-ში ტროლები მუშაობენ.. (თან არც მალავენ.. ცოტა ხანში ლაშას მამას მკვლელობასაც ბიძინას დააბრალებენ..)
7) ამ საოცრებაში ვერაფერიც ვერ გავიგე ბიძინას გეგმებზე.. ისევ.. :დ




და არ შემიძლია, არ დავეთანხმო


წესით - ჟურნალისტი როცა მიდის პრესკონფერენციაზე დგება მომენტი, როცა მას კითხვის დასმის საშუალება ეძლევა. ჟურნალისტი დგება. ამბობს საკუთარ სახელს და გვარს, მედიასაშუალებას, ვისი წარმომადგენელიც არის. სვამს კითხვას. ჯდება. ისმენს პასუხს. თუ რესპონდენტმა გაურკვეველად უპასუხა, ჟურნალისტი კიდევ ერთხელ ცდილობს კითხვის დასმის უფლების მოპოვებას. თუ მოიპოვა ატრიალებს თავის შეკითხვას სხვა მხრიდან და ისე იმეორებს. ხოლო თუ ვერ მოიპოვა, იმას  უნდა დასჯერდეს, რომ თავის მაყურებელს აჩვენოს, როგორ აუარა რესპონდენტმა მის შეკითხვას გვერდი.

რა ხდება რეალურად - ჟურნალისტები აჟიტირებულები არიან. იბრძვიან მიკროფონისთვის. თავის მხრივ დაცვის წევრები (თუ ვინც არიან)  ეჯაჯგურებიან აღნიშნულ მიკროფონებს და ცდილობენ, მალე გამოსტაცონ ხელიდან ჟურნალისტებს. ჟურნალისტები აღშფოთებულები არიან, რომ არ ეძლევათ თავისივე დასმული კითხვის დაზუსტების საშუალება. დისკუსიაში შედიან რესპონდენტთან. ეჩრებიან ლაპარაკში.

წესით, ვიმეორებ - წესით, ჟურნალისტი, ერთი მხრივ, არის ამბის მიმტანი ერთი ადგილიდან მეორეზე. და მეორე მხრივ, საზოგადოექბისთვის საინტერესო კითხვების დამსმელი მნიშვნელოვანი პირებისთვის.

ამ დროს მიდის რეალტივის ჟურნალისტი პრესკონფერენციაზე, და მაშინ, როცა - 
1. ქვეყანაში საკმაოდ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოვლენები მიმდინარეობს
2.ხალხს უამრავი კითხვა აქვს
3.ბიძინა ივანიშვილის გეგმებზე კონკრეტული არაფერია ცნობილი
სვამს კითხვას, თუ რატომ არ უყვარს ბეღურები. და თან იქვე სავარაუდო პასუხებსაც სთავაზობს რაღაც მეცხლებზე და პინგვინებზე. 


უკაცრავად, მაგრამ რაში მაინტერესებს მე, საქართველოს რიგით მოქალაქეს, თუ რატომ არ უყვარს ბიძინას ბეღურები. არ უყვარს და ნუ უყვარს. მე ობობები არ მიყვარს. მერე რა... (თუ ოდესმე პრეზიდენტი გავხდები, ყველა ობობას გავწყვეტ ქვეყანაში O_o )


ჟურნალისტური ისტერიკების ფონზე არც ივანიშვილის (ალბათ) პრესმდივანი დამვიწყებია, რომელმაც პრესკონფერენცია გაკვირვების გამოხატვით დაიწყო. თურმე ნუ იტყვით და 15 წელია მედიასთან შეხება არ ჰქონია და ახალი სახეები დახვდა. ჯულიეტა ვაშაყმაძის მისვლას ხომ არ ელოდა პრესკომფერენციაზე? (თუმცა შეიძლება ისევ ჯულიეტას ეჯობნა ამათთვის) 


სამწუხაროდ, ისეთი ფრაზებს, როგორებიცაა "ჟურნალისტი ცოტა თავხედი უნდა იყოს", " კარს რომ მოგიხურავენ, ფანჯრიდან უნდა გადაძვრე" და  "სიტყვის თავისფლება", ზედმეტად პირდაპირ იგებენ. 


შედეგად კი ბიძინას გეგმებზე ისევ არავინ არაფერი იცის წესიერად... ნუ, არც არაწესიერად, პრინციპში.. 


P.S. მგონი მართლა დატროლეს 

დრაკონი გოგონას ტატუთი

- რა იდიოტურად დამთავრდა - გავიფიქრე და წიგნის უკანა ყდას დავაჩერდი. ანოტაციაში თვალი მოვკარი, რომ „გოგონა დრაკონის ტატუთი“ სტიგ ლარსონის ტრილოგიის პირველი წიგნი ყოფილა...

-   მაშინ ხო... ალბათ, გაგრძელდება.

უკანასკნელ აბზაცის წაკითხვამდე, მეგონა, რომ სხვანაირად დასრულდებოდა. თითქმის ყველა ფურცელი ახერხებდა ჩემს გაკვირვებას და მანამდე ნავარაუდევი ვერსიების გაფანტვას. საერთოდ კი ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ სანამ პირველ გვერდს გადავშლიდი სულ სხვა წარმოდგენა მქონდა წიგნზე. „დრაკონის ტატუმ“ შეცდომაში შემიყვანა. ვიფიქრე, რომ მოვლენები ჩინეთში განვითარდებოდა, ან მინიმუმ აღნიშნული „გოგონა“ მაინც იქნებოდა ჩინელი. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობიდან წამოსული მეტროში ჩავედი და დაჯდომისთანავე წიგნი გადავშალე და თავი შვედეთში ამოვყავი. ჩინელი გოგონა შესახებ დაწერილი რომანტიკული ისტორიის მაგივრად კი ხელში (მეტად უცნაური) დეტექტივი შემრჩა.

რამდენიმე ადამიანის ისტორია, დანაშაული, მაქინაციები და საიდუმლოებები

ერთმანეთშია გადახლართული. ჟურნალისტ ბლუმკვისტს თავისდაუნებურად დაუჯერებელი დანაშაულის დაუჯერებელ კვალზე გავყავარ. ლიზბეთ სალანდერი კი აღმაფრთოვანებს ჰაკერული შესაძლებლობებით, უცნაური ქცევით და, რა თქმა უნდა, გარეგნობით. 

როცა ბლუმკვისტის გამოძიება ერთგვარი happy end-ით დამთავრდა, წასაკითხი დაახლოებით კიდევ 100 გვერდი მქონდა. სანამ კითხვას გავაგრძელებდი /ყავა და სენდვიჩები/ მოვიმზადე და დიდხანს ვფიქრობდი, რა შეიძლება მომხდარიყო ამ 100 გვერდზე. ყველაფერს აქ ხომ არ დავწერ, თვითონ ნახეთ.

და მაინც, რა იდიოტურად დამთავრდა... იმედია, „მილენიუმის“ ტრილოგიის მეორე წიგნი პირველი ისტორიის გაგრძელება იქნება. 

P.S. ხო მართლა, წიგნის შვედური ეკრანიზაცია უკვე არსებობს. სულ მალე კი ჰოლივუდურ ვარიანტსაც ვიხილავთ... 

P.P.S. ამ წიგნმა საგამოძიებო ჟურნალისტიკის გაყოლისკენ მიბიძგა :D 

მენტალიტეტგაზარმაცებულები

ეროვნული გამოცდებით აღსავსე ზაფხული დასრულდა. სწავლა იწყება (ზოგან უკვე დაიწყო). 
კითხვები “სად აბარებ?” “რა გიწერია პირველი?” “მეოთხეს რას აბარებ?” ეტაპობრივად ჩაანაცვლა შეკითხვებმა “რა ქენი?” “როგორ დაწერე?” “რომელი ვარიანტი იყავი?” რა თქმა უნდა, მშობლებისმიერი თანმხლები შეფასებებით – “რთული ყოფილა ძალიან” “შეუცვლიათ შემოსახაზები” “შეამცირეს დრო და რას მოასწრებდა” ზაფხულის ბოლოსთვის კი, ბუნებრივია, სახლში, გარეთ, ტელეფონზე, ფეისბუქზე, ავტობუსსა თუ გაჩერებებზე ასეთ გადაძახილებს გაიგონებ – “რა ქნა, მოხვდა?” “ეყო ქულები?” “კი, მოვხვდი სადაც მინდოდა” “მთავარია ერთი მოხვდე, თორე მერე გადახვალ სადაც გინდა” 


“სადაც გინდა” გადაცვლის პერსპექტივა საქართველოში დიდი გვაქვს. Aამის და ამის სახელობის სახელმწიფო (ან ეროვნულ) უნივერსიტეტებს ყოველ ფეხის ნაბიჯზე თუ არა, ყოველ კუთხეში მაინც შეხვდებით. ეს აკრედიტებულები, თორემ აკრედიტაციის გარეშე დარჩენილებს ვინ მოთვლის. ამ ყველაფრის მერე პირდაპირ მიკვირს, როგორ ახერხებენ აბიტურიენტები “გარეთ დარჩენას”, როგორც მათი მშობლები ამბობენ. ანდა რატომ აქვს უკლებლივ ყველა აღნიშნულ მშობელს უნივერსიტეტდამთავრებული შვილების ყოლის პრეტენზია. 


რამდენიმე დღის წინ ერთგვარ ნათესაურ შეკრებაზე ამოვყავი თავი. ერთ-ერთმა ბიცოლამ (რომელმაც, ალბათ, ბოლოს ბაღის ასაკში თუ მნახა) ზრდილობიანად მოიკითხა ჩემი “მოხვედრის” და სტუდენტობის ამბები. მერე კი უკმაყოფილებაც კი გამოთქვა, მაინც ვერ იმუშავებ შენი პროფესიითო და მაგალითად თავის ორი შვილი მოიყვანა. ეროვნულგამოცდებამდელი სტუდენტები არიან. დიპლომიც აქვთ, ყველაფერიცო, მაგრამ მაინც ვერ მუშაობენო, ამ ქვეყანაში რას იმუშავებო. რაღას სწავლობ წადი სამსახური იშოვეო – ეს აღარ უთქვამს, მაგრამ, მგონი, იგულისხმა.

მართლაც საინტერესოა რა შანსი შეიძლება ჰქონდეს ყოველ წელს უამრავი უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულს რომელიმე საერთაშორისო პროფესიით. მგონი უფრო, სამუშაოს მოლოდინში მყოფი დაუსაქმებელი თუ დასასაქმებელი მოქალაქეების არმიას ემატებიან და თანაც ყველაფერში სხვას ადანაშაულებენ. სასწავლო კურსების მომატებასთან ერთად დედაჩემი სულ უფროდაუფრო მეტი ინტენსივობით ჩამჩიჩინებს საზღვარგარეთ თუ არ წახვედი სასწავლებლად, არაფერი გამოგივაო. მართალია, საზღვარგარეთ სწავლა შემდგომში დასაქმების შანსს ერთიორად ზრდის (თუ მეტად არა) მაგრამ პრობლემა მაინც რჩება – გამოდის, რომ საქართველოში სტუდენტს არ შეუძლია არჩეული პროფესიისთვის შესაბამისი განათლება მიიღოს. და არც არაფერი კეთდება ამ პრობლემის გადასაჭრელად – შეძლებული ან წარჩინებული სტუდენტები მიდიან საზღვარგარეთ. არც ისე შეძლებულები ან არც ისე წარჩინებულები კი რჩებიან აქ და უკეთეს შემთხვევაში ჩვენშიპრესტიჟულ უნივერსიტეტებს ამთავრებენ. ისე, წარჩინებაზე მეტად მოხერხებულობაა საჭირო, ბევრი ნიჭიერი სტუდენტი ვიცი, სხვა ქვეყნებისკენ რომ არც გაუხედავს (ჯერჯერობით მაინც). 


მეორე და უფრო დიდი თუ არა არც არაფრით ნაკლები პრობლემა ქართული სიზარმაცეა. “ნიჭიერია, მაგრამ ზარმაციო” ამაზე იმდენი ილაპარაკეს და იმდენიც იხუმრეს, რომ უკვე ერთ ბანალურ ფრაზად იქცა. რავიცი, მთლიანად ერის ნიჭიერების რა გითხრათ, მაგრამ მისი დიდი ნაწილის სიზარმაცეში დარწმუნება კი არც ისე ძნელია. ორიოდ წლის წინ, როცა მეც ეროვნულგამოცდებიანი ზაფხული მიახლოვდებოდა ჩემმა ერთმა “პროფესორმა” ლექტორად მომუშავე ნათესავმა მირჩია (უნივერსიტეტის სახელობას არ დავასახელებ) ჩვენთან ჩააბარე და ოთხი წელი ნიშნებზე პრობლემა არ გექნებაო. რაც მართალია, მართალია. აბიტურიენტებისა და მათი მშობლების უმრავლესობას მხოლოდ ის უნდა, რომ ბავშვი სადმე მოხვდეს, მოვალეობის მოხდის მიზნით იაროს ლექციებზე, ზოგჯერ არც იაროს. გაერთოს. უნივერსიტეტის ეზოში “დააბირჟაოს” და როგორც კი საკუთარი ცოდნის ტაძრიდან (?!) ხელდიპლომიანი გამოდგამს ფეხს, ეგრევე დამსაქმებლები მიესიონ და აქეთ წამობრძანდით ბატონო, აი, თქვენი კაბინეტი და ხელფასსაც თვის ბოლოს მოგართმევთო უთხრან. დიპლომი აიღო და, აბა, როგორ გინდათ. კი, კი, ვიცი, რთულია ცხოვრება, და მითუმეტეს სამუშაოს შოვნა. (ეს ორი რაღაცნაირად ერთმანეთზეა დამოკიდებული). ცოტა ხნის წინ ერთ-ერთმა ლექტორმა გვითხრა (რომელმაც თავის დროზე ამერიკაში ისწავლა) იქაც ისეთივე უნივერსიტეტები და ლექტორები არიან როგორც აქ, თუ თქვენ თვითონ არ იმუშავეთ თქვენი თავის დახვეწაზე სრულ განათლებას ვერავინ მოგცემთო. ეს კიდევ მენტალიტეტგაზარმაცებული ხალხისთვის ხანდახან ცხოვრებაზე და სამსახურის შოვნაზე უფრო რთულიც კია. აი, სადაა ძაღლის თავი დამარხული. ოღონდ ახლა იმის მოყოლას ნუ მომთხოვთ, თუ რამ გააზარმაცა ჩვენი მენტალიტეტი, დიდ პოლიტიკაში ჩარევა არ მინდა. :)

კალათბურთელები "პლავკებით" და ისრაელი ფაჩულიას წინააღმდეგ

დღეს კალათბურთზე ვიყავი...
როგორ აღმოვჩნდი ამ გაუგებრობაში ვერც მე გავიგე და ვერც იმან, ვინც დამპატიჟა.
ჩვენს ნაკრებს რაღაც მოუგია და ევროპის ჩემპიონატზე გავიდაო. ახლა კიდე ისრაელს ვეთამაშებოდით.
მოვიმარჯვე საქართველოს საშუალო ზომის დროშა და წავედი.

ჩემი ცოდნა კალათბურთის დარგში:
1.მოწინააღმდეგეები ცდილობენ ერთმანეთის კალათებში ბურთის ჩაგდებას.
2. არსებობს 1,2 და 3 ქულიანი "გოლები" (არ ვიცი კალათბურთულად მაგას რა ქვია)
3. კალათბურთს მაღალი ბიჭები თამაშობენ
4. ზაზა ფაჩულია წარმატებული ქართველი კალათბურთელია.

თამაშის დაწყებიდან რამდენიმე წამში მივაგენით ჩვენს სკამებს. კიდევ რამდენიმე წამიც იმისთვის დაგვჭირდა, რომ ჩვენს ადგილზე თვითნებურად მოთავსებული მაყურებლები გვერდით გადაგვეწია.
- რა არის ეს, რას დადიხართ, საათი არ გაქვთ თუ რა?! - აბუზღუნდა უკან რიგში მყოფი ხანშიშესული მამაკაცი. რომელიც მერე საბჭოთაკავშირისდროინდელი ცნობილი კალათბურთელი აღმოჩნდა.
მიწის თხილის ამოღებაც ვერ მოვასწარი ჩანთიდან, მაყურებლებმა ტაში დაუკრეს.
- რა ხდება? - გადავიხარე გვერდით და ჩუმად ვკითხე სანდროს.
მხრები აიჩეჩა.

სანდროს ცოდნა კალათბურთის დარგში:
1. კალათბურთი სპორტია.
 (თუ ვაკნინებ, მაპატიოს)

ისევ გავერთე ჩემი თხილით. ამასობაში მეორედაც დაუკრეს ტაში.
- რა ხდება? - ჩუმად მკითხა სანდრომ.
მე მხრები ავიჩეჩე.

ნელ-ნელა გავერკვიეთ სიტუაციაში:
1. ჩვენგან მარცხნივ იყო მოწინააღმდეგის ფარი და იქ რომ წითელმაისურიანი ბიჭები ბურთს აგდებდნენ, გვიხაროდა.
2. მოწინააღმდეგეები ჩვენს ფარს არ აცილებდნენ.
3. თამაში მიდიოდა იზრაელის ნაკრებსა და ფაჩულიას შორის.
4. ლამის ჭერთან გამოკიდებულ ტაბლოზე ანგარიში ეწერა.
5. ზემოთმოყვანილი ფაქტებიდან გამომდინარე გაურკვეველი რჩებოდა, რატომ ვიგებდით მთელი თამაშის მანძილზე ორიოდქულიანი სხვაობით.

ჩვენ მარჯვნივ ორი რიგი ეკავათ შუახანს გადაცილებულ ქალბატონებს. ძირითადად საუბრით ირთობდნენ თავს:
-რა ქნა ნიკამ, მოიყვანა ცოლი?
-არა, გოგო, ხო იცი მაგის ამბავი.
-რამდენი ხარ სიმაღლეში ბიჭო შენ? - მიმართავს წინ მჯდომ ფაჩულიასმაისურიან ბიჭს.
-1,74
- დედააა... მეტი არაა??

კიდევ უფრო წინ ორი მელოტი ისრაელელი იჯდა და მედგრად ცდილობდა მთელ დარბაზში ატეხილი "უუუუუუუ"-ს ძახილი ტაშით ჩაეხშო.

უკან რიგში მჯდომი ხანშიშესული მამაკაცი - ახლა გინდა უუუ იძახე და რაც გინდა ის! ჩაგიგდეს ჯარიმა!
ჩვენებმა დაკარგეს ბურთი.
ურმხმ - მალადეც!! (ნიშნისმოგებით)
მოწინააღმდეგემ ჩაგვიგდო ორქულიანი.
ურმხმ - ამ უბედურს ხო შარვლის ჩაცმა ვერ ვასწავლე. გაიხადა იმ დღეს პიჟამა და დარბოდა მარტო პლავკებით.
ჩემი ფიქრები ამ დროს: რად უნდოდა კალათბურთელს მოედანზე "პიჟამა" და "პლავკები" O_o
ჩვენებმა ჩააგდეს სამქულიანი.
ურმხმ - დაუკარით ტაში ხო დაუკარით... ზაზა რო ამოაცალო მაგათ დარჩება 0!!!
ჩემი ფიქრები: ეს კაცი ამათ სალანძღავადაა მოსული? O_o
ურმხმ - რას ჩამოიყვანეს ეს ამერიკელი. ჩამოწერილი ამერიკელია ეგ. წესიერი ვერავინ იშოვეს??!
ჩემი ფიქრები: არადა თითქოს კარგად თამაშობს.
ურმხმ - ნახე ერთი, იმ დაბალს ხო ხედავ. (მიმართავს გვერდით მყოფს) მაგას რო გამოიყვანს მოედანზე უკვე წააგებ. ნახე, ერთს თავი არ აქვს, მეორეს ტანი.
ჩემი ფიქრები: O_o

შესვენებაზე უეცრად ნაცნობი ხმა მომესმა (თუმცა, ნეტა, რას ველოდი):
- აქაც ეეეეს???
- ხო, ხო, აქაც მე ვარ - ჩაიცინა დუტამ.
როგორც ჩანს, მარტო მე არ აღმომხდა მსგავსი შინაარსის გმინვა.
იისფერი ბურთი უნდა "დაგვემუხტა" ჩვენი ენერგიით და მერე ევროპის ჩემპიონატზე გაგვეტანებინა ნაკრებისთვის. ბურთმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია.

მოკლედ, ასე იყო თუ ისე, კალათბურთში ცოტა გავერკვიე. საერთო მღელვარებაც გადმომედო. დროშაც ვიქნიე. მოგებაც გამიხარდა (97:91)
ბევრი რომ არ ვილაპარაკო - მე მომეწონა ^_^

P.S. ქალი მსაჯი გვყოლია. როგორც ურმხმ (უკან რიგში მჯდომი ხანშიშესული მამაკაცი) ირონიით ამბობდა - მანდილოსანი. აი, დაახლოებით ასეთი.